Dr.iur.Gorana Kršikapa LL.M.

Of Counsel

26. 07. 2017.

Google-u izrečena rekordna kazna

EU komisija je izrekla rekordnu kaznu od €2.42 milijarde Google-u za zloupotrebu dominantnog položaja kao internet pretraživača zbog davanja nezakonite prednosti svojoj sopstvenoj usluzi za poređenje cena

EU komisija je 27. juna 2017. godine izrekla rekordnu kaznu od €2.42 milijarde Google-u zbog povrede EU propisa o zaštiti konkurencije u predmetu Case 39740 Google Search (Shopping) (u daljem tekstu „Google Odluka“) uzimajući u obzir trajanje i dužinu povrede. Google je zloupotrebio svoj dominantan položaj na tržištu za opšte pretraživanje interneta na području Evropskog ekonomskog prostora (EEP) na taj način što je dao nezakonitu prednost drugom Google-ovom proizvodu, svojoj sopstvenog usluzi za upoređivanje cena. EU komisija je zaključila da su Google-ove prakse gušile konkurenciju u meritumu na tržištima za poređenje cena, čime su evropske potrošače lišile mogućnosti stvarnog izbora i ostvarivanja potpune koristi od inovacija. Ovu priliku je EU komisija iskoristila da učini jasnim da cilj Google Odluke nije da prigovori na dizajn Google-ovih algoritama za opšte pretraživanje ili kaznenih pravila za rangiranje (demotions) kao takvih, niti da prigovori na način na koji Google pokazuje ili organizuje svoje stranice sa rezultatima pretraživanja. Međutim, EU komisija je naglasila da Google treba da koristi iste procese i metode za pozicioniranje i prikazivanje usluga za upoređivanje cene svojih konkurenata onako kako postupa i sa svojim uslugama za upoređivanje cena, primenjujući princip jednakog tretmana.

Google se obavezuje da okonča svoje postupanje u roku od 90 dana i da se uzdrži od bilo kojih mera koje imaju isti ili sličan cilj ili efekat. U suprotnom, Google-u može biti izrečena mera procesnog penala u iznosu do 5% prosečnog dnevnog svetskog prihoda svoje matične kompanije Alphabet. Takođe, Google može biti izložen i tužbama za naknadu štete koje mogu biti podignute pred sudovima zemalja članica EU od strane bilo kog lica ili kompanije koji su pogođeni njegovim nezakonitim postupanjem kojim je povredio propise o zaštiti konkurencije.

EU komisija je okarakterisala Google Odluku kao „precedent koji uspostavlja pravni okvir za analizu legalnosti ove vrste postupanja“. Trenutno su u toku još dva postupka protiv Google na osnovu preliminarnih zaključaka Komisije da je Google zloupotrebio dominantan položaj: Case 40099 Google Android i Case 40411 Google Search (AdSense).

Google-ov vodeći proizvod je Google pretraživač koji daje rezultate pretrage potrošačima. Sa druge strane, potrošači plaćaju Google-u za uslugu pretraživanja svojim podacima. Oko 90% Google-ovih prihoda dolazi od reklama, kao što su one koje prikazuje potrošačima prilikom odgovora na upit unet u pretraživač. U 2004. godini Google je ušao na posebno tržište za upoređivanje cena u Evropi. Usluge upoređivanja cena se u velikoj meri oslanjanju na saobraćaj da bi bile konkurentne. Isto tako, postoje velike barijere za ulazak na ova tržišta, delom i zbog mrežnih efekata.

Google je zloupotrebio svoj dominantan položaj na tržištu za opšte pretraživanje interneta na taj način što je svojoj sopstvenoj usluzi za upoređivanje cena, kao posebnom Google proizvodu, dao nezakonitu prednost na posebnom tržištu za upoređivanje cena dajući joj istaknut položaj prilikom prikazivanja, dok je istovremeno usluge upoređivanja cene konkurenata izlagao generičkim algoritmima za pretraživanje, uključujući i kaznena pravila za rangiranje (demotions, koji smanjuju rang upisa u Google rezultatima pretrage).

Imajući u vidu činjenicu da potrošači pristupaju mnogo češće rezultatima koji su više vidljivi, tj. rezultatima koji se pojavljuju na višim pozicijama u rezultatima Google pretrage, Google-ova usluga upoređivanja cena je u mnogo većoj meri vidljiva potrošačima u Google-ovim rezultatima pretrage nego što je to usluga upoređivanja cene konkurenata. To znači da je davanjem istaknutog položaja samo svojoj sopstvenoj usluzi upoređivanja cene i primenjujući kaznena pravila za rangiranje na konkurente (demotions), Google dao svojim uslugama za upoređivanje cena značajnu prednost u odnosu na konkurente. EU komisija je zaključila da su Google-ove nezakonite prakse omogućile Google-ovoj usluzi upoređivanja cena da ostvari značajne dobitke u saobraćaju na račun svojih konkurenata i na štetu evropskih potrošača, lišavajući ih koristi konkurencije u meritumu, tj. mogućnosti stvarnog izbora i ostvarivanje potpune koristi od inovacija.

 

Paper image created by Kstudio – Freepik.com

TSG